Archeologiewacht

Archeologiewacht

Door het hele land liggen honderden zichtbare archeologische monumenten, zoals grafheuvels, kasteelheuvels (mottes) en raatakkers (Celtic fields). De natuur heeft echter de neiging deze cultuurhistorische elementen aan het zicht te onttrekken. Regelmatig onderhoud is daarom erg belangrijk. Niet alleen om de zichtbaarheid en daarmee ook de beleefbaarheid van de monumenten te verbeteren. Maar vooral ook om aantasting van de archeologische sporen door (diep)wortelende bomen en struiken te voorkomen.

Een aanzienlijk deel van de monumenten ligt op particulier terrein. En als eigenaar van een archeologisch monument is het niet altijd makkelijk tijd en middelen te vinden voor het onderhouden ervan. Onderhoud plegen op een archeologische terrein moet namelijk met beleid gebeuren en is daardoor vaak arbeidsintensief. Het Archeologiewachtproject is een project om samen met de gemeente het onderhoud op deze zichtbare monumenten met behulp van vrijwilligers te faciliteren. Daar waar het het meest nodig is.

Het Archeologiewachtproject is een aanvulling op ons standaard monitoraanbod. Als standaard kunnen de monumenten in particulier bezit voor de gemeente worden gemonitord, zodat de gemeente weet in welke conditie haar monumentenbestand zich bevindt. Door als extra dienst een Archeologiewacht op te richten, wordt niet alleen de staat van het monument frequenter in de gaten gehouden, maar worden ook maatregelen genomen om deze staat te behouden of te verbeteren.

Oprichten Archeologiewacht

Om vrijwilligers bijeen te brengen en enthousiast te maken voor een Archeologiewacht, wordt op een locatie waar onderhoud hard nodig is een veldwerkdag georganiseerd. Na een korte uitleg over het archeologische monument waarop we aan de slag gaan en over het onderhoud dat we uit gaan voeren, steken we met zijn allen de handen uit de mouwen. De vrijwilligers maken op die manier kennis met de archeologie en hoe dit te onderhouden. De dag wordt regionaal goed gepromoot om zoveel mogelijk mensen te bereiken.

Wanneer op de veldwerkdag een groep enthousiaste vrijwilligers gevonden is, verzorgt de AMW voor de nu gevormde Archeologiewacht een extra veldtraining. Meer in detail wordt doorgesproken welk onderhoud uitgevoerd moet worden en op welke manier dat kan, zodat geen schade ontstaat aan het archeologisch monument. Ook wordt aandacht besteedt aan de verschillende complextypen waar op men aan de slag gaat.

En dan?

De AMW sluit met de gemeente een contract af voor het periodiek monitoren van de archeologische monumenten. Onderdeel hiervan is een onderhoudsplan voor drie jaar, waarin het onderhoud dat de Archeologiewacht kan uitvoeren duidelijk staat omschreven. Na de training kan de groep vrijwilligers met dit onderhoudsplan zelfstandig aan de slag.
In de jaren tussen de monitors vormt de Archeologiewacht de oren en ogen van de AMW in het veld. Bedreigingen en aantastingen, zoals bijvoorbeeld wildschade of ingravingen, worden daardoor eerder opgemerkt en kunnen tijdig worden aangepakt. Tijdig, zodat grotere schade en noodzakelijke restauratie worden voorkomen. Tevens heeft de AMW met regelmaat contact met de Archeologiewacht, om het onderhoud in goede banen te leiden.

Succes

De Archeologiewacht is in de provincie Gelderland geïnitieerd door de Archeologische Monumentenwacht en Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Inmiddels zijn in de gemeente Barneveld en Ede al Archeologiewachten actief. Deze Archeologiewachten zijn tot stand gekomen met financiële ondersteuning door Provincie Gelderland en de beide gemeenten.

Interesse?

Bent u als gemeente geïnteresseerd? Neem dan contact op met Irene Velthuis, projectleider Archeologiewacht.

Wilt u ook een paar keer per jaar de handen uit de mouwen steken en archeologische monumenten weer beter zichtbaar maken? Neemt u dan contact met ons op.